Pensioen en cao-onderhandelingen: waar let je op?

Loonsverhogingen met terugwerkende kracht tot 1 januari verhogen het pensioengevend salaris in dat kalenderjaar. De werkgever moet dan in het bestand voor de Uniforme Pensioen Aangifte (UPA) vanaf 1 januari het pensioengevend salaris (het regelingloon) corrigeren. Eenmalige niet- structurele salarisbestanddelen verhogen het pensioengevend salaris niet. 

Een verhoging van het pensioengevend salaris in de loop van het jaar door een salarisstijging wordt niet direct doorgevoerd, maar pas per 1 januari van het komende jaar. 

Is er sprake van een tussentijdse verlaging van het pensioengevend salaris, anders dan in de eerste 2 jaar van ziekte? Dan wordt met ingang van komend jaar die verlaging direct doorgevoerd vanaf het moment dat de verlaging ingaat. 

In verschillende cao’s zijn of worden keuzeregelingen opgenomen. In een keuzeregeling kan een deel van het loon in geld of in tijd worden ingezet voor een beloningsvorm naar keuze van de medewerker.  
 
In het Pensioenreglement van PFZW is bepaald dat de uitruil van (bruto) structurele salarisbestanddelen naar een onbelaste (netto) kostenvergoeding (eindheffingsbestanddeel) het pensioengevend salaris in stand blijft.  
 
Voorbeeld: de aanschaf van een fiets in de werkkostenregeling met (een deel van) de eindejaarsuitkering beïnvloedt niet de hoogte van het pensioengevend salaris. 

Steeds meer cao’s bieden werknemers de mogelijkheid om jaarlijks arbeidsvoorwaarden te kiezen die bij hen passen. Een veelgebruikte optie is het ruilen van geld in tijd (meer verlof) of tijd in geld (minder verlof).

Hoofdregel tijdens een lopende arbeidsverhouding:

• aankoop van verlof leidt tot verlaging van de verloonde uren voor regeling
• verkoop van verlof leidt tot verhoging van de verloonde uren voor regeling

Uitzondering bij een keuzesysteem:
Als aankoop of verkoop van verlof binnen een keuzesysteem plaatsvindt, leidt dit in beginsel niet tot aanpassing van de verloonde uren voor de pensioenregeling.

Let op: de verloonde uren voor regeling wijzigen wél voor zover de uitruil meer bedraagt dan 10% van de overeengekomen arbeidstijd.
Voorbeeld: bij 1.872 uur (36-urige werkweek) mogen de verloonde uren voor de pensioenregeling ongewijzigd blijven als maximaal 187 uur wordt bijgekocht.

Voor de verkoop van verlof (waarbij de verloonde uren voor regeling normaal gesproken stijgen) geldt deze fiscale maximering van 10% niet.

Een individueel keuze budget is een vorm van flexibele arbeidsvoorwaarden. Vaak worden (delen van) het pensioengevend salaris (een bepaald percentage van het jaarsalaris, bijvoorbeeld 18%), vakantiegeld, eindejaarsuitkering, geldswaarde bovenwettelijk verlof, toeslagen of tegemoetkoming in de ziektekosten in één budget opgenomen.

De werknemer kan uit dit budget naar keuze geld of tijd opnemen, bijvoorbeeld voor:

• extra geld
• extra verlof
• studie

  
Kenmerkend is dat het vakantiegeld dan niet meer structureel in de maand mei behoeft te worden uitbetaald en/of de eindejaarsuitkering in december. Het kan bijvoorbeeld ook maandelijks bij het loon worden uitbetaald of alleen gezamenlijk aan het einde van het jaar.  

Bij de toepassing van zijn individueel keuzebudget blijft de bepaling van het pensioengevend salaris ongewijzigd: het structureel overeengekomen jaarsalaris inclusief het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering. De pensioenopbouw wijzigt hierdoor dus niet. 

Partners van pas bevallen vrouwen hebben recht op maximaal 5 weken aanvullend geboorteverlof, naast het standaard geboorteverlof van 5 dagen. Tijdens het aanvullend geboorteverlof heeft de medewerker recht op een WAZO-uitkering van UWV van 70% van het loon, tot maximaal 70% van het maximum dagloon. Op enkele uitzonderingen na verloopt de WAZO-uitkering via de werkgever. 

Daarnaast kunnen ouders 26 weken ouderschapsverlof opnemen in de eerste acht levensjaren van hun kind. In het eerste levensjaar kunnen zij voor negen weken een UWV-uitkering krijgen van 70% van het dagloon, tot 70% van het maximum dagloon.

• Is in de cao géén loonaanvulling overeengekomen? Dan stopt de pensioenopbouw tijdens het aanvullend geboorteverlof en het ouderschapsverlof.
• Is wél een loonaanvulling overeengekomen? Dan vindt over het door de werkgever uitbetaalde bedrag pensioenopbouw plaats.

Tijdens verlof zonder voortzetting van de pensioenopbouw blijven medewerkers wel gedekt tegen de risico’s van overlijden en arbeidsongeschiktheid. 

We zien steeds vaker afspraken over minder werken aan het eind van de loopbaan. Bijvoorbeeld een ouderenregeling waarin is afgesproken dat de deelnemer 80% gaat werken, 90% loon ontvangt en voor 100% de pensioenopbouw wordt voortgezet (de 80/90/100-regeling). 

Deze afspraken kunnen gevolgen hebben voor de pensioenopbouw:

• Bij de 80/90/100-regeling is in de cao afgesproken dat de pensioenopbouw volledig doorloopt.
• Bij varianten waarin minder of geen pensioen wordt opgebouwd (bijvoorbeeld 80/90/90) daalt na verloop van tijd de dekking tegen de risico’s van arbeidsongeschiktheid en overlijden en stopt de reguliere pensioenopbouw naar rato.

In zo’n geval kan de deelnemer ervoor kiezen om de pensioenopbouw nog maximaal 3 jaar vrijwillig in stand te houden. 

Let op! De medewerker moet dit binnen 9 maanden aanvragen. 

Maakt een medewerker gebruik van een cao-afspraak over eerdere beëindiging van de loopbaan met loondoorbetaling door de werkgever (RVU)? Dan stopt de reguliere pensioenopbouw.

Afhankelijk van de situatie is de medewerker nog maximaal 6 maanden gedekt tegen de risico’s van arbeidsongeschiktheid en overlijden. Daarnaast kan zij ervoor kiezen om de pensioenopbouw nog maximaal 3 jaar vrijwillig voort te zetten.

Ook hier geldt:  vrijwillige voortzetting moet binnen 9 maanden worden aangevraagd.   

Heb je vragen naar aanleiding van deze aandachtspunten, of heb je andere vragen?
Neem dan contact op met je relatiemanager of stuur een e-mail naar:  RelatiemanagementSocialePartners@pfzw.nl.