de expert
Hoe luister je zonder oordeel naar elkaar?
In zorg en welzijn werk je met cliënten en collega’s met verschillende achtergronden en levenspaden. Niet iedereen wil hetzelfde in het leven. Toch valt het niet altijd mee om open te luisteren zonder (onbewust) een oordeel te vormen. Schrijver en podcastmaker Liesbeth Rasker geeft praktische tips om beter naar elkaar te luisteren.
Tip 1. Stel open vragen zonder waardeoordeel
‘Vraag niet “Weet je het zeker?”, maar bijvoorbeeld: “Hoe is dat voor je?” of “Hoe voel je je daarbij?” Dat zijn veel fijnere vragen, omdat ze ruimte geven voor alle emoties. Vul niet in wat iemand voelt, maar laat de ander het zelf vertellen. Vragen waar al een oordeel in zit, zijn riskant. Het lijkt dan alsof er iets mis is met de ander. Bijvoorbeeld de vraag waarom een vrouw geen kinderen wil. Zo stuur je misschien naar een keuze die niet bij haar past. Dat kan schadelijk zijn.’
Tip 2. Onderzoek je eigen vooroordelen
‘Bedenk voordat je een vraag stelt eerst waarom je iets wil weten. Wil je een goede reden horen? Of denk je stiekem dat je het beter weet en wil je iemand overtuigen? Als je dat laatste merkt, is dat vaak iets voor jou om over na te denken. Niet iets voor de ander om uit te leggen. Probeer je bewust te worden van je eigen vooroordelen. Zo leer je beter te luisteren.’
Inclusieve werkomgeving
In een inclusieve werkomgeving voelen alle collega’s en patiënten zich betrokken, gerespecteerd en gewaardeerd. Wie ze ook zijn en wat hun achtergrond ook is. Hoe draag jij hieraan bij?
Lees de 5 tipsLiesbeth weet hoe het is om je te moeten verdedigen voor een keuze die anders is dan die van anderen. Ze maakte de KRO-NCRV-documentaire Heb je geen kinderen? over de verwachtingen in de maatschappij van moederschap voor jonge vrouwen. Ook maakte ze Vroeg verloren, een documentaire over de invloed van haar moeders dood toen ze 10 jaar oud was. In haar podcast Kroegpraat bespreekt ze wekelijks uiteenlopende onderwerpen uit het dagelijks leven.
Je luistert beter als je bewust ben van je eigen vooroordelen
Tip 3. Let goed op je taalgebruik
‘Wees je bewust van wat je zegt en hoe je dat zegt. Met een vraag als “Weet je het wel zeker?”, twijfel je aan iemands beslissing terwijl die er misschien al lang en goed over heeft nagedacht. Wees ook voorzichtig om woorden als ‘anders’ te gebruiken. Door iets ‘anders’ te noemen, suggereer je dat er een norm is waaraan iemand niet voldoet en dat is meestal niet het geval. Iemand maakt gewoon een keuze die bij hem of haar past, ook al is die anders dan jij verwacht.’
Tip 4. Luister écht naar het antwoord
‘Als je een vraag stelt, luister dan ook naar het antwoord en neem dat serieus. Probeer niet meteen oplossingen te geven of iemands gevoel weg te nemen. Leef met iemand mee en laat emoties er gewoon zijn.’
