TIPS

5 tips voor collega’s met een talenknobbel

twee mannen drinken thee

Goede zorg begint bij begrip. Bijna 1 op de 5 patiënten spreekt geen Nederlands of weinig Nederlands. Om anderstalige patiënten beter te helpen, is het heel waardevol als je meerdere talen spreekt. Met deze 5 tips kun jij wellicht verschil maken.

Tip 1. Geef bij je werkgever aan welke talen je spreekt

Organisaties weten niet altijd dat je naast Nederlands en Engels wellicht nog een andere taal spreekt. Stel daarom voor om een talenregister aan te maken. Hier zet iedereen de talen in die zij spreken. Zo koppelt de assistent een anderstalige cliënt of patiënt makkelijker aan de meest geschikte collega. Tip: zet erbij hoe goed je een taal spreekt en in welke situaties je die kunt gebruiken.

Tip 2. Oefen met een nieuwe taal

Een nieuwe taal leren is leuk, zeker als je merkt dat het anderen kan helpen. Tandarts Bernarda Mulder, inmiddels gepensioneerd, kan erover meepraten. Zij leerde een beetje Russisch om gevluchte Oekraïners in haar praktijk beter te kunnen helpen. ‘Oekraïens is heel lastig om te leren, maar veel Oekraïners spreken ook Russisch. In de pauzes begonnen een paar collega’s met Duolingo en dat werkte aanstekelijk. Al vrij snel verstond ik voldoende Russisch om cliënten beter te begrijpen. Ze waardeerden de inzet en vertrouwden me meer, waardoor ik hen weer beter kon helpen.’ 

man met bril speelt vrolijk op gitaar

Tip 3. Ken je grenzen: schakel op tijd hulp in

Bij sommige moeilijke of gevoelige gesprekken kan het veiliger zijn om een professionele tolk in te schakelen. Zo voorkom je miscommunicatie en fouten. Bovendien zorg je dat er niet te veel druk op jouw schouders komt. Het landelijk expertisecentrum Pharos kwam in 2025 met de richtlijn omgaan met taalbarrières in de zorg en het sociaal domein. Gebruik die richtlijn als je twijfelt of je een professionele tolk nodig hebt.

Tip 4. Deel ook je culturele kennis

Communicatie gaat niet alleen over woorden en taal. Cultuur speelt ook een rol. Mensen kunnen door hun geloof, normen, ervaringen en de rol van hun familie bijvoorbeeld andere ideeën hebben over behandelplannen of medicijngebruik. Zorg tijdens de ramadan is daar een goed voorbeeld van. Spreek jij meerdere talen én ken je de culturele context? Deel dat met je collega’s, zodat zij de tradities en gewoonten ook beter snappen. Dat helpt om beter te begrijpen wat iemand nodig heeft én daagt iedereen uit om zonder oordeel te luisteren.

Tip 5. Maak afspraken over vertaalwerk

Ben jij die collega met een talenknobbel? Pas op dat je niet steeds ‘even iets’ vertaalt of vaak moet bijspringen. Dat kan je veel tijd en energie kosten. Bespreek met je leidinggevende wat je rol is: wanneer help je wel, wanneer niet? Soms past er ook een vorm van waardering bij jouw inzet. Duidelijke afspraken geven rust: voor jou én je collega’s.

 

Vrouw in ziekenhuis meet brilsterkte
Wist je dat...

... ongeveer 18,4% van de cliënten niet of nauwelijks Nederlands spreekt? Dat blijkt uit een enquête onder zorgprofessionals (Berenschot).

... 15% van de professionals vindt dat ze door deze taalverschillen niet de beste zorg kunnen verlenen? Ze twijfelen bijvoorbeeld of de cliënt alles wel goed begrijpt.

... er vanuit zorginstellingen vaak initiatieven zijn om anderstaligen te helpen? Zo hebben grote ziekenhuizen als het Erasmus MC en Radboudumc een speciaal kantoor voor internationale patiënten. In het Ziekenhuis Amstelland in Amstelveen vind je zelfs een speciale Japan Desk.

... de samenwerking tussen anderstalige collega's in de zorg heel goed gaat? Slechts 1,2% van de zorgmedewerkers ervaart vaak misverstanden doordat collega’s een andere taal spreken (CBS, 2025).

... dit percentage alleen in de ICT en het onderwijs (beide 0,8%) nog lager ligt?

Wil je een mening geven? Sta dan analytische cookies toe.
Voorkeur aanpassen