5x tips voor snel kiezen en handelen

Tip 1. Weet wat je niet weet 

‘Je kunt nooit alles weten. Maar je kunt wel weten wat je níet weet. Die onzekerheid erkennen als je snel moet beslissen, is heel krachtig. Er is lef voor nodig om te zeggen: “Ik weet het niet, ik heb hulp nodig.” Juist als je dit uitspreekt, krijg je hulp van collega’s die net meer weten of andere kennis hebben. Patiënten en collega’s moeten op je kunnen rekenen, maar je hoeft het niet alleen te doen.’

Tip 2. Neem een micropauze

‘Dit klinkt misschien tegenstrijdig als je onder tijdsdruk staat. Maar jezelf kort resetten maakt je vaak sneller én beter. Haal diep adem. Maak je schouders los. Het werkt ook goed om letterlijk een stap terug te doen en met een helikopterview naar de situatie kijken. Je maakt door die afstand al snel meer denkruimte. Daarna kijk je opnieuw: welke acties hebben nu de meeste impact? Zo’n micropauze verzacht een stressreactie, tunnelvisie en gejaagdheid.’ 

Tip 3. Gebruik een spiekbriefje

‘Bij stress kan het lastiger zijn om alles uit je hoofd te doen. Bij acute hulp, zoals intuberen, werkt het goed om de checklist letterlijk bij de hand te hebben. Bijvoorbeeld door altijd een keycard om je nek te dragen met een ‘spiekbriefje’. Hierop staan de belangrijkste situaties stap voor stap uitgeschreven. Is er een acuut geval? Dan kunnen collega’s aan elkaar voorlezen wat de stappen zijn. Het klinkt misschien gek, maar het is een slim hulpmiddel. Je hebt als het ware een extern geheugen bij je.’ 

Tip 4.  Wees niet bang voor je onderbuikgevoel

‘Intuïtie voelt misschien ongrijpbaar. Maar in de wetenschap bestaat het! Het zijn eigenlijk snelle paden in je brein. Je hebt al veel gezien, veel geregistreerd, veel geoefend, veel meegemaakt. Je weet het antwoord al zonder erover na te denken. Dit is eigenlijk geen gevoel, maar ervaring. Daardoor kun je op sommige momenten heel snel beslissen, zonder dat je al precies hebt bedacht waarom. Dit geldt zeker als je al langer in het vak zit. Dat mag je laten meewegen en in je team bespreken, maar: het klopt niet altijd.’

Tip 5. Benoem een ‘volgende beste stap’

Als je niet zeker bent van je zaak, maak de beslissing dan kleiner. Niet: wat is de diagnose? Maar: wat is nu de veiligste volgende stap? Onder tijdsdruk helpt het om hardop – of in je hoofd – af te vragen: wat is het grootste risico als ik nu niets doe? Het relativeert enge beslissingen. Het helpt prioriteiten te stellen in je handelen. En het voorkomt dat je in een “‘alles tegelijk”’-denken verzandt.’